Is Bevrijdingsdag een vrije dag? 5 mei 2025 uitgelegd

In Nederland is 5 mei een officiële nationale feestdag, maar geen wettelijk verplichte vrije dag. Of je vrij bent op Bevrijdingsdag hangt af van je cao: ambtenaren krijgen jaarlijks vrij, de meeste sectoren alleen in lustrumjaren (2025, 2030, 2035), en sectoren als horeca en metaalindustrie helemaal niet.

Officiële feestdag: Ja ·
Verplichte vrije dag: Nee ·
Jaarlijks vrij: Alleen overheidssector ·
Lustrumjaren: 2025, 2030, 2035 ·
Bron: Rijksoverheid.nl

Is 5 mei een officiële vrije dag?

Ja, Bevrijdingsdag is een officiële nationale feestdag — maar dat betekent niet automatisch dat je vrij bent. De Rijksoverheid maakt dit glashelder: 5 mei is weliswaar een feestdag, maar er is geen wettelijke verplichting voor werkgevers om werknemers vrij te geven op deze dag. Alleen Koningsdag en Eerste Kerstdag zijn in Nederland wettelijk gegarandeerde vrije feestdagen.

Nederland telt 11 officiële feestdagen in totaal: negen religieuze feestdagen en twee nationale vieringen. Naast Koningsdag (27 april) is Bevrijdingsdag de enige andere nationale feestdag — maar de wet maakt geen onderscheid in de verplichting tot vrijgeven. De reden hiervoor ligt historisch: de vrijheid om te werken op Bevrijdingsdag werd bewust open gelaten, zodat sectorspecifieke afspraken via cao-onderhandelingen konden worden gemaakt.

Wat zegt de wet over feestdagen?

Het Koninklijk Besluit stelt expliciet vast dat 5 mei geen verplichte vrije dag is. Werkgevers en werknemers moeten dit zelf regelen via de cao of individuele arbeidsovereenkomst. Als jouw cao niets vermeldt over Bevrijdingsdag, is het een reguliere werkdag. Je kunt verlof aanvragen, maar juridisch gezien is je werkgever niet verplicht dit te honoreren.

Verschil met andere feestdagen

In tegenstelling tot pasen of kerst — die hun oorsprong hebben in religieuze tradities — is Bevrijdingsdag een civiele feestdag die het einde van de Tweede Wereldoorlog viert. De Nederlandse overheid behandelt hem daarom anders: er is geen collectieve verplichting, maar wel een sterke culturele en maatschappelijke verwachting. Het kabinet vindt het “van groot belang dat er op Bevrijdingsdag wordt stilgestaan bij de waarden van vrijheid en democratie”, zoals de overheid in haar communicatie stelt.

Heb je recht op een vrije dag op Bevrijdingsdag?

Het antwoord hangt volledig af van je cao. Er is geen individueel recht op Bevrijdingsdag als vrije dag — behalve als je werkgever dit contractueel heeft vastgelegd. De belangrijkste route naar een vrije 5 mei loopt via de collectieve arbeidsovereenkomst die op jouw sector van toepassing is.

Afhankelijk van je CAO

In de meeste sectoren is 5 mei alleen een doorbetaalde vrije dag in lustrumjaren — jaren die eindigen op 0 of 5. Dit betekent dat 2025 een vrij-jaar is, net als 2030 en 2035. De Stichting van de Arbeid, het overlegorgaan van werkgevers en werknemers, adviseert al sinds 1959 om in deze jaren 5 mei vrij te geven met behoud van loon, mits het bedrijfsbelang dit toelaat. Veel cao’s volgen dit advies, maar lang niet allemaal.

Sommige sectoren gaan verder. Ambtenaren en werknemers in de publieke sector krijgen al jarenlang jaarlijks vrij op 5 mei. Hetzelfde geldt voor ziekenhuizen en instellingen in de jeugdzorg en gehandicaptenzorg, waar de cao een doorbetaalde vrije dag op Bevrijdingsdag garandeert ongeacht het jaar. Voor deze groepen is de vraag “is 5 mei vrij?” simpelweg: ja, altijd.

Wat als het niet in je CAO staat?

Als jouw cao niets vermeldt over Bevrijdingsdag, dan is 5 mei juridisch een gewone werkdag. Je werkgever kan besluiten om vrij te geven als bedrijfsbeleid, maar is hiertoe niet verplicht. In de praktijk kiezen veel werkgevers ervoor om in lustrumjaren collectief vrij te geven, ook als de cao het niet verplicht stelt — simpelweg omdat het maatschappelijk verwacht wordt.

Waarom heeft niet iedereen vrij op Bevrijdingsdag?

De reden is historisch en politiek. Toen Bevrijdingsdag in 1990 officieel werd erkend als nationale feestdag, koos de overheid ervoor om geen wet op te stellen die werkgevers verplicht tot vrijgeven. De gedachte was dat cao-onderhandelingen het meest geschikte kader zijn om sectorspecifieke afspraken te maken — vanwege de diversiteit aan bedrijven en werkpatronen in Nederland.

Geen wet op vrije feestdagen

Nederland is een van de weinige landen in Europa zonder een uniforme wet die vastlegt welke dagen publiekelijk vrij zijn. In landen als Duitsland of België regelt de overheid dit centraal. In Nederland onderhandelen werkgevers en vakbonden per sector, wat leidt tot de huidige situatie: sommige werknemers hebben elk jaar vrij, anderen alleen in bepaalde jaren, en een derde groep werkt gewoon door.

Rol van werkgevers en vakbonden

De AWVN, de landelijke organisatie van werkgevers, adviseert bedrijven om in lustrumjaren 5 mei vrij te geven. Werkgeversorganisaties als FNV en CNV pleiten hiervoor bij cao-onderhandelingen. Maar de praktijk is weerbarstig: niet elke sector heeft een sterke vakbond, en niet elke werkgever volgt de aanbeveling. Vooral in sectoren met veel kleine ondernemingen — denk aan horeca of detailhandel — ontbreekt het vaak aan bindende cao-afspraken over Bevrijdingsdag.

Welke sectoren zijn op 5 mei vrij?

De praktijk loopt sterk uiteen. Om een beeld te geven: sommige sectoren geven jaarlijks vrij, andere alleen in lustrumjaren, en een derde groep kent helemaal geen vrije dag op 5 mei. Hieronder een overzicht van de belangrijkste cao’s en hun standpunt.

Bouw en infra

In de cao Bouw & Infra hebben werknemers in lustrumjaren recht op een doorbetaalde vrije dag op 5 mei. Wie in ploegendienst werkt en toevallig op 5 mei werkt, heeft recht op een compensatiedag — de cao voorziet hierin. Dit maakt de bouw een van de sectoren met de meest complete regeling voor Bevrijdingsdag.

Overheid en onderwijs

Ambtenaren en personeel in de publieke sector krijgen standaard jaarlijks vrij op 5 mei. Dit is vastgelegd in de overheids-cao en geldt dus ongeacht of het een lustrumjaar is of niet. Voor waterschapsambtenaren is de situatie recentelijk verbeterd: sinds de cao van 2021 hebben ook zij recht op een vrije dag in lustrumjaren, waardoor 2025 het eerste jaar was dat deze groep collectief vrij was op Bevrijdingsdag.

Gezondheidszorg

De cao Ziekenhuizen kent een bijzondere regeling: werknemers hebben zowel in lustrumjaren als in alle andere jaren recht op een vrije dag op 5 mei. Hetzelfde geldt voor de jeugdzorg en gehandicaptenzorg. Zorg is daarmee een van de weinige sectoren waar Bevrijdingsdag elk jaar een collectieve vrije dag is — desondanks werken veel zorgmedewerkers op 5 mei omdat hun rooster 24/7 bezetting vereist.

Detailhandel

In de retail-sector verschilt het per cao. De cao Retail Non-Food kent in lustrumjaren een doorbetaalde vrije dag op 5 mei. De cao Detailhandel AGF (agricultuur, groente, fruit) heeft een vergelijkbare regeling. Veel winkels in de detailhandel zijn op Bevrijdingsdag desondanks open, omdat de cao geen verplichting tot sluiting geeft — winkeliers kiezen zelf of ze hun personeel vrijgeven.

Horeca en industrie

In de horeca en metaalindustrie hebben werknemers geen recht op een vrije dag op 5 mei — ook niet in lustrumjaren. De cao Horeca specificeert expliciet dat 5 mei een gewone werkdag is. Hetzelfde geldt voor de glastuinbouw. In deze sectoren is Bevrijdingsdag voor werknemers dus een gewone werkdag, tenzij de werkgever vrijwillig vrijgeeft.

“Het Nationaal Comité 4 en 5 mei is voorstander van een jaarlijkse nationale vrije dag voor iedereen op 5 mei.”

— Nationaal Comité 4 en 5 mei

“5 mei is weliswaar een officiële feestdag, maar er is geen wettelijke verplichting voor werkgevers om werknemers vrij te geven op deze dag.”

— Rijksoverheid.nl

Is 5 mei een vrije dag in lustrumjaren?

Lustrumjaren zijn jaren die eindigen op 0 of 5. Voor Bevrijdingsdag betekent dit: 2020, 2025, 2030, 2035 en zo verder. In deze jaren geven relatief veel cao’s hun werknemers vrij op 5 mei — gebaseerd op de aanbeveling van de Stichting van de Arbeid uit 1959. Maar “relatief veel” betekent niet “alle”: de regeling is cao-specifiek.

Wat zijn lustrumjaren?

De term “lustrum” verwijst naar een periode van vijf jaar — in dit geval de vijfjarige cyclus sinds de bevrijding van Nederland op 5 mei 1945. Elke vijf jaar wordt de bevrijding herdacht als een bijzonder moment, vandaar de link met een collectieve vrije dag. De Stichting van de Arbeid koos bewust voor deze cyclus om de historische betekenis te benadrukken zonder elk jaar een verplichting op te leggen.

Vrije dag in 2025 en komende jaren

2025 is een lustrumjaar en dus een jaar waarin veel werkgevers hun personeel vrijgeven op 5 mei. Heb je vrij? Dan is de kans groot dat je werkgever dit al heeft aangekondigd of dat het in je arbeidsvoorwaarden staat. Heb je géén vrij? Dan kun je bij je leidinggevende of HR checken of er coulance mogelijk is — in lustrumjaren zijn werkgevers eerder geneigd om vrij te geven, ook als het niet verplicht is.

Voor de komende lustrumjaren: 2030 valt op een zondag, en 2035 op een zaterdag. De vraag wat dit betekent voor compensatie is per cao verschillend. Sommige cao’s voorzien in extra compensatie als Bevrijdingsdag in het weekend valt, anderen niet. Check dus altijd je cao voor de specifieke regeling.

Gerelateerde lectuur: Even en Oneven Weken 2025 – Complete Lijst en Datums · Wat verdient een burgemeester – Salaris per gemeente 2024/2025

Of Bevrijdingsdag op 5 mei 2025 een vrije dag is, hangt af van je CAO en sector, zoals uitgelegd in de status van 5 mei 2025.

Veelgestelde vragen