Het is een angstaanjagend idee: een migraineaanval die niet alleen pijn doet, maar ook een verhoogde kans op overlijden met zich meebrengt. Toch wijst stevig onderzoek uit dat bij migraine met aura het risico op beroerte en sterfte meetbaar hoger ligt – vooral bij jonge vrouwen die roken en de anticonceptiepil gebruiken.

4 gerelateerde berichten

Verhoogd risico op overlijden bij migraine met aura: 1,5 keer hoger dan algemene bevolking (studie 2010) ·
Extra risico op beroerte bij migraine met aura: 2,2 keer hoger, vooral bij vrouwen onder 45 ·
Rokers met migraine met aura: 7 keer hoger risico op herseninfarct ·
Migraine zonder aura: Geen significant verhoogd sterfterisico ·
Prevalentie migraine met aura: Ongeveer 25–30% van alle migrainepatiënten

Overzicht

1Bevestigde feiten
2Wat onduidelijk is
  • Of migraine aura direct hersenbeschadiging veroorzaakt
  • Of het verband met dementie causaal is
  • Of preventieve medicatie het sterfterisico verlaagt
3Tijdlijn-signaal
  • 2001–2009: Vroege cohortstudies suggereren verband migraine met aura en beroerte
  • 2010: Medisch Contact bericht over IJslandse/Walvis-studie: 1,5× hogere sterftekans
  • 2016–2020: Deense studie legt connectie met dementie; CVA-risico bevestigd
  • 2023: Huidige richtlijnen: aura is geen voorbode, maar wel risicofactor bij roken/pil
4Wat komt hierna
  • Meer onderzoek naar causaliteit tussen aura en hersenbeschadiging
  • Richtlijnen over anticonceptie bij migraine met aura worden mogelijk aangescherpt
  • Preventieve behandelingen (zoals CGRP-remmers) worden onderzocht op lange termijn effecten

Vier kerncijfers, één patroon: het risico verschilt fundamenteel tussen migraine met en zonder aura, en wordt sterk gemoduleerd door leefstijlfactoren.

Kenmerk Waarde
Verhoogd sterfterisico (migraine met aura) 1,5 keer hoger dan normaal
Verhoogd beroerterisico 2,2 keer hoger
Rokers met migraine met aura (vrouwen < 45) 7 keer hoger risico op herseninfarct
Bronvermelding Medisch Contact / NIH / PMC / Deense cohortstudie

Is migraine aura een voorbode voor een beroerte?

Veel mensen met migraine schrikken van een aura: vlekken zien, tintelingen of even niet goed kunnen praten. Logisch dat de angst opspeelt: is dit een TIA of beginnende beroerte? Neurologen zijn hierover duidelijk: een typische migraineaura is iets anders dan een beroerte.

Wat zegt het wetenschappelijk onderzoek?

  • Uit een groot Amerikaans onderzoek onder ruim 11.000 deelnemers van 45 jaar en ouder bleek dat mensen met migraine een licht verhoogde kans hebben op een herseninfarct: 3,9% kreeg er een, tegenover 3,1% van de groep zonder migraine (samenvatting Medisch Dossier). Het absolute verschil is klein.
  • De Hartstichting waarschuwt dat vooral de combinatie van migraine, roken en de anticonceptiepil het beroerterisico sterk verhoogt (Hartstichting, 2024).
  • Het Nederlands Tijdschrift voor Geneeskunde bevestigt dat pilgebruik bij vrouwen met migraine met aura die roken het risico lijkt te verhogen (NTVG).

Verschil tussen migraine aura en TIA

Een migraineaura ontwikkelt zich meestal langzaam (binnen 5–20 minuten) en duurt 20–60 minuten, gevolgd door hoofdpijn. Een TIA daarentegen slaat plots in en geeft vaak krachtsverlies aan één kant of hangende mondhoek. Huisartsen zijn getraind om dit onderscheid te maken, maar bij twijfel altijd de huisarts bellen.

De paradox

Migraine aura is geen voorbode van een beroerte – maar de onderliggende vaatgevoeligheid maakt dat roken en de pil wél een gevaarlijke cocktail vormen. Het absolute risico blijft laag, maar voor jonge rokende vrouwen met aura is de boodschap helder: stop met roken en heroverweeg de pil.

Samenvatting: Migraine aura lijkt op TIA maar is het niet. Het verhoogde beroerterisico zit hem vooral in de combinatie met roken en anticonceptie. Absolute risico: laag. Relatieve risico: meetbaar.

Heeft migraine invloed op de levensverwachting?

Verhoogde sterftekans bij migraine met aura

Een invloedrijke IJslandse cohortstudie (gepubliceerd in 2010) liet zien dat mensen met migraine met aura een 1,5 keer hogere sterftekans hebben dan de algemene bevolking. De verhoogde sterfte bleek voornamelijk te wijten aan hart- en vaatziekten. De resultaten werden bevestigd door latere analyses, waaronder een Deense studie uit 2018 die een verband legt met vasculaire dementie.

Het LUMC stelde in een interview in 2025 dat vooral jonge vrouwen met migraine met aura meer risico lopen op hart- en vaatziekten – maar benadrukte dat de kans op een hartaanval of beroerte nog steeds klein is (LUMC, 2025).

Migraine zonder aura: geen verhoogd risico

Wie migraine zonder aura heeft, hoeft zich volgens dezelfde onderzoeken geen zorgen te maken over een verhoogde sterftekans. Het risico op beroerte is niet significant anders dan bij mensen zonder migraine. Dat is een belangrijk onderscheid, want 70–75% van de migrainepatiënten heeft geen aura.

Waarom dit belangrijk is

Het verschil tussen migraine met en zonder aura is niet alleen klinisch, maar ook prognostisch. Voor patiënten zonder aura is er geen reden tot extra cardiovasculaire alertheid; voor patiënten met aura des te meer – vooral als ze roken.

Samenvatting: De 1,5× hogere sterftekans bij migraine met aura komt door hart- en vaatziekten, niet door migraine zelf. Zonder aura is er geen verhoogd risico.

Hebben mensen met migraine meer kans op hersenbloeding of dementie?

Risico op hersenbloeding

Het verhoogde risico bij migraine met aura geldt vooral voor ischemische beroertes (herseninfarcten), niet voor hersenbloedingen. Dat blijkt uit diverse cohortstudies die het onderscheid hebben onderzocht. De kans op een hersenbloeding is bij migrainepatiënten niet significant verhoogd.

Verband met dementie: wat zegt de Deense studie?

Een grote Deense cohortstudie (2018) vond een mogelijk verband tussen migraine met aura en vasculaire dementie. De studie volgde meer dan 50.000 mensen en rapporteerde een licht verhoogd risico op dementie, met name het vasculaire type. De onderzoekers benadrukten dat het om een associatie gaat, niet om een bewezen oorzakelijk verband.

Het LUMC noemt hoge bloeddruk als een van de factoren die het risico bij vrouwen met migraine verder kan vergroten (LUMC, 2025).

Wanneer moet je je zorgen maken?

  • Nieuwe of veranderende auraverschijnselen na je 50e
  • Aura zonder hoofdpijn of met blijvende uitval
  • Roken en anticonceptiepil bij vrouwen: verhoogd risico dat aandacht vraagt
De trade-off

Het langetermijnrisico op herseninfarct en vasculaire dementie is klein maar meetbaar. De grootste winst valt te behalen door roken te stoppen – dat alleen al kan het risico met een factor 7 verlagen bij vrouwen met aura.

Tijdlijn: onderzoek naar migraine en sterfte

  • 2001–2009 – Vroege cohortstudies suggereren verband tussen migraine met aura en beroerte
  • 25 augustus 2010 – Medisch Contact publiceert ‘Hogere sterftekans bij migraine met aura’ (IJslandse/Walvis-studie)
  • 2016–2020 – Deense studie legt connectie met dementie; andere studies bevestigen verhoogd CVA-risico
  • 2023 – Huidige richtlijnen: migraine aura is geen voorbode van beroerte, maar risicofactor bij roken/pil

Wat weten we wel en wat niet?

Bevestigde feiten

  • Migraine met aura geeft een verhoogd risico op beroerte en overlijden
  • Roken en anticonceptiepil verhogen dit risico aanzienlijk
  • Migraine zonder aura heeft geen significant verhoogd sterfterisico

Wat onduidelijk blijft

  • Of migraine aura direct hersenbeschadiging veroorzaakt
  • Of het verband met dementie causaal is
  • Of preventieve medicatie het sterfterisico verlaagt

Wat experts zeggen

‘Vooral jonge vrouwen met migraine met aura lopen meer risico op hart- en vaatziekten. Maar de kans is nog steeds klein.’

– Prof. dr. Michel Ferrari, neuroloog LUMC (LUMC, 2025)

‘Bij een typische migraineaura is er geen reden tot paniek. Maar als je rookt en de pil gebruikt, neem dan contact op met je huisarts.’

– Neurologen Alrijne Ziekenhuis (website, geraadpleegd 2025)

De cijfers liegen niet: migraine met aura is een onafhankelijke risicofactor voor vroegtijdige sterfte en beroerte, maar de absolute risico’s blijven laag. De echte winst zit in leefstijl: stoppen met roken en heroverwegen van de anticonceptiepil bij jonge vrouwen. Voor wie migraine zonder aura heeft, is er geen reden tot extra zorg. Voor wie met aura rookt, is de boodschap helder: het verschil tussen een relatief risico van 7× en een absoluut risico van een paar procent is precies de ruimte om iets te doen.

Aanvullende bronnen

hartenvaatcijfers.nl

Mis deze niet

Veelgestelde vragen

Hoeveel hoger is de sterftekans bij migraine met aura?

Onderzoek uit 2010 toont een 1,5 keer hogere sterftekans, vooral door hart- en vaatziekten.

Is migraine met aura een directe oorzaak van een beroerte?

Nee, de aura zelf is geen beroerte. Wel verhoogt migraine met aura het risico op een ischemische beroerte, vooral in combinatie met roken en de pil.

Wat is het absolute risico op een beroerte?

Het absolute risico blijft laag. In een grote Amerikaanse studie kreeg 3,9% van de mensen met migraine een herseninfarct, tegen 3,1% zonder migraine.

Kan migraine met aura overgaan in chronische migraine?

Ja, bij frequente aanvallen (15+ dagen per maand) kan migraine chronisch worden. Preventieve behandeling is dan aangewezen.

Helpt stoppen met roken om het risico te verlagen?

Ja, stoppen met roken verlaagt het risico op een herseninfarct aanzienlijk – bij vrouwen met migraine met aura kan dat een factor 7 schelen.

Wat zijn de eerste symptomen van een TIA?

Een TIA geeft plotseling krachtsverlies, scheve mond, spraakproblemen of uitval van één lichaamshelft. Bij twijfel: 112 bellen.

Gerelateerde lectuur