5 mei winkels open: wat zegt de Winkeltijdenwet precies

Op 5 mei, Bevrijdingsdag, is de supermarkt gewoon open – tenzij je gemeente iets anders heeft besloten. De Winkeltijdenwet beschouwt 5 mei namelijk als een gewone dag, zonder sluitingsplicht.

Officiële vrije dag: Alleen in lustrumjaren (eens per 5 jaar) ·
Winkels open: Ja, tenzij gemeente anders bepaalt ·
Volgende lustrum: 2030 ·
Winkeltijdenwet: 5 mei is een gewone dag ·
Bevrijdingsdag: 5 mei

Vier feiten over 5 mei, één patroon: de verwarring tussen nationale feestdag en verplichte sluitingsdag wordt veroorzaakt doordat de Winkeltijdenwet geen onderscheid maakt tussen 5 mei en een gewone doordeweekse dag.

Is 5 mei een officiële vrije dag?

Nee, niet altijd. 5 mei is een nationale feestdag, maar alleen in lustrumjaren (eens per vijf jaar) is het ook een verplichte vrije dag voor werknemers. Dat bevestigen NOS en MKB Servicedesk. In tussenliggende jaren is 5 mei een gewone werkdag, tenzij de CAO anders bepaalt.

Wanneer is 5 mei een vrije dag?

• In lustrumjaren: 2025, 2030, 2035, enzovoort.
• Voor werknemers van wie de CAO 5 mei aanmerkt als feestdag.
• Voor ambtenaren: in veel gemeenten geldt 5 mei als vrije dag, ongeacht het lustrum (VNG).

Lustrumjaren: 2025, 2030, 2035

Het volgende lustrumjaar na 2025 is 2030. Dan is 5 mei dus opnieuw een verplichte vrije dag voor alle werknemers. In 2026 tot en met 2029 geldt dat niet – opnieuw geldt: CAO’s kunnen afwijken.

Het verschil is cruciaal: werkgevers zijn in lustrumjaren wettelijk verplicht hun personeel vrij te geven op 5 mei. In andere jaren mogen ze dat zelf bepalen. Voor winkeliers betekent dit dat ze in lustrumjaren rekening moeten houden met minder personeel, maar niet met een sluitingsplicht.

Zijn de winkels open op 5 mei?

Ja, in beginsel wel. De Winkeltijdenwet (Wetten.nl – officiële wetgeving Rijksoverheid) noemt 5 mei niet als een dag waarop winkels verplicht gesloten moeten zijn. Dat betekent dat de normale openingstijden gelden: winkels mogen open van 06.00 tot 22.00 uur.

Wat zegt de Winkeltijdenwet?

De wet verbiedt opening op werkdagen voor 06.00 uur en na 22.00 uur, en op zon- en feestdagen geldt een verbod tenzij de gemeente ontheffing verleent. Maar 5 mei wordt in de wet niet aangemerkt als een verplichte sluitingsdag – in tegenstelling tot bijvoorbeeld 4 mei na 19.00 uur (Wetten.nl – Regeling Winkeltijdenwet).

Gemeentelijke uitzonderingen

Sommige gemeenten hebben eigen verordeningen die afwijken van de landelijke wet. Zo bevestigt de gemeente Den Haag dat voor 5 mei geen bijzondere openingstijden gelden. Ook Rotterdam (Ondernemen010) geeft aan dat op Bevrijdingsdag de algemene openingstijden van de Winkeltijdenwet van toepassing zijn. De gemeente Ridderkerk vermeldt expliciet opening van 06.00 tot 22.00 uur op 5 mei.

Lokale regelgeving overheid.nl toont aan dat gemeenten vrijstelling kunnen verlenen voor opening op zon- en feestdagen, maar 5 mei valt daar in de praktijk niet onder als verplichte sluitingsdag. Een officiële overheidspublicatie onderstreept dat Koninginnedag en Bevrijdingsdag niet zijn aangemerkt als dagen waarop winkels gesloten moeten zijn, zolang 5 mei niet op zondag valt.

Het patroon is helder: landelijk is er geen sluitingsplicht, maar winkeliers doen er goed aan de lokale verordening van hun gemeente te checken.

Welke feestdagen zijn wettelijk verplicht?

Nederland kent een beperkt aantal wettelijk verplichte vrije dagen. De Winkeltijdenwet verplicht sluiting alleen op Nieuwjaarsdag, Eerste Kerstdag en 4 mei na 19.00 uur. 5 mei staat daar niet bij. CAO’s kunnen extra dagen toevoegen, zoals Pasen, Hemelvaart en Pinksteren.

Overzicht wettelijke feestdagen in Nederland

• Nieuwjaarsdag (1 januari) – verplichte sluiting
• Goede Vrijdag – niet verplicht, CAO-afhankelijk
• Pasen (eerste en tweede paasdag) – niet verplicht, CAO-afhankelijk
• Koningsdag (27 april) – niet verplicht, CAO-afhankelijk
• Bevrijdingsdag (5 mei) – alleen in lustrumjaren wettelijk verplichte vrije dag voor werknemers; geen sluitingsplicht voor winkels
• Hemelvaartsdag – niet verplicht, CAO-afhankelijk
• Pinksteren – niet verplicht, CAO-afhankelijk
• Eerste en Tweede Kerstdag – verplichte sluiting

Verschil tussen nationale feestdag en verplichte vrije dag

Een nationale feestdag is een dag die door de overheid is aangewezen als bijzondere dag, maar dat betekent niet automatisch dat iedereen vrij is. Alleen als de wet of een CAO het expliciet als verplichte vrije dag aanmerkt, hebben werknemers recht op vrijaf. Voor 5 mei is dat dus alleen in lustrumjaren.

De implicatie voor winkeliers: zelfs op een nationale feestdag mogen ze gewoon open. Het is aan de werkgever om te bepalen of personeel vrij krijgt – tenzij de CAO of de lustrumregel van toepassing is.

Is 5 mei een vrije dag in de zorg?

In de zorgsector gelden vaak afwijkende regelingen. CAO’s in ziekenhuizen, verpleeghuizen en thuiszorg bepalen of 5 mei een vrije dag is. Over het algemeen is 5 mei in lustrumjaren ook in de zorg een betaalde vrije dag, maar in niet-lustrumjaren hangt het van de individuele CAO af.

CAO Ziekenhuizen en 5 mei

De CAO Ziekenhuizen vermeldt 5 mei niet standaard als vrije dag, tenzij het lustrumjaar is. In dat geval hebben werknemers recht op vrijaf. In de praktijk regelen veel ziekenhuizen het via roosters, zodat de zorg doorgaat.

Andere zorgsectoren

Voor verpleeg-, verzorgingshuizen en thuiszorg geldt een vergelijkbaar beeld. MKB Servicedesk wijst erop dat werkgevers in de zorg goed moeten controleren of hun CAO 5 Mei als feestdag aanmerkt. In lustrumjaren is het wettelijk verplicht, daarbuiten niet.

Het gevolg: patiënten en bewoners merken er weinig van – de zorg gaat gewoon door. Maar voor medewerkers kan het betekenen dat ze een vrije dag mislopen als hun CAO het niet regelt.

Winkels open op 5 mei per stad

In de meeste Nederlandse steden zijn winkels op 5 mei gewoon open. Toch zijn er nuances per gemeente. Hieronder een overzicht van een aantal grote steden.

Amsterdam

De gemeente Amsterdam hanteert de landelijke Winkeltijdenwet. Winkels mogen open van 06.00 tot 22.00 uur. Er zijn geen extra beperkingen voor 5 mei. Wel kunnen winkeliers in het centrum te maken hebben met evenementen die de bereikbaarheid beïnvloeden.

Utrecht

Ook in Utrecht gelden de standaard openingstijden. De gemeente heeft geen aparte verordening voor Bevrijdingsdag. Check wel of er een lokale markt of evenement is die de toegang beïnvloedt.

Groningen

Groningen volgt de landelijke wet. Winkels zijn open, tenzij de gemeente een afwijkende regeling heeft gepubliceerd. In de praktijk zijn de meeste winkels gewoon geopend.

Den Bosch

Den Bosch hanteert geen speciale sluitingstijden voor 5 mei. Winkeliers kunnen zelf bepalen of ze open gaan.

Maastricht

Maastricht kent geen afwijkende regels voor 5 mei. De winkels mogen open, al kan het in het centrum druk zijn vanwege festiviteiten.

Amersfoort

Amersfoort volgt eveneens de landelijke Winkeltijdenwet. Er zijn geen extra beperkingen gemeld.

Het advies van Vakcentrum – brancheorganisatie voor zelfstandige winkeliers is helder: raadpleeg bij twijfel altijd de lokale verordening van je gemeente. Soms kunnen evenementenvergunningen de openingstijden tijdelijk beïnvloeden.

Tijdlijn: 5 mei door de jaren heen

• 1945 – Bevrijding van Nederland. 5 mei wordt later Bevrijdingsdag.
• 1990 – 5 mei wordt door de overheid aangewezen als nationale feestdag.
• 2025 – Lustrumjaar. 5 mei is een verplichte vrije dag voor werknemers. Winkels zijn open, tenzij ondernemers ervoor kiezen te sluiten (LINDA. meldt dat een grote winkelketen haar 132 vestigingen gesloten hield).
• 2030 – Volgend lustrumjaar. Opnieuw een verplichte vrije dag.

Wat weten we zeker en wat is onduidelijk?

Bevestigde feiten

• 5 mei is een nationale feestdag (Rijksoverheid – Winkeltijdenwet).
• Winkels mogen op 5 mei open van 06.00 tot 22.00 uur (Ondernemersplein – Kamer van Koophandel).
• In lustrumjaren (2025, 2030, …) is 5 mei een verplichte vrije dag voor werknemers (NOS).
• Gemeenten als Den Haag, Rotterdam en Ridderkerk bevestigen dat er geen afwijkende regels gelden (Gemeente Den Haag, Ondernemen010, Ridderkerk).

Wat onduidelijk is

• Of sommige gemeenten toch lokale verordeningen hebben die afwijken van de landelijke wet – raadpleeg altijd de eigen gemeentelijke site.
• Of 5 mei in niet-lustrumjaren via individuele CAO’s alsnog een vrije dag is. Dat verschilt per sector en werkgever (MKB Servicedesk).
• Of ambtenaren in alle gemeenten op 5 mei vrij zijn, ongeacht het lustrum.
• Of openingstijden in toeristische gebieden afwijken van de standaardregels.

Wat experts zeggen

“Volgens de winkeltijdenwet is 5 mei een gewone dag. Winkels mogen gewoon open.”

– RTV Drenthe

“Winkelen in Almelo: dit is er anders op 5 mei Bevrijdingsdag. Het is vooral een dag van vrije keuze voor de ondernemer.”

– Tubantia

“In de meeste cao’s is 5 mei alleen een betaalde vrije dag in lustrumjaren.”

– NOS

De rode draad: de wetgever geeft winkeliers vrij spel, maar de praktijk wordt bepaald door CAO’s, lokale regels en ondernemerskeuzes. Voor consumenten is het devies: gewoon checken of de favoriete winkel open is – de kans is groot dat het antwoord ‘ja’ is.

Veelgestelde vragen

Voor winkeliers is de keuze simpel: de wet dwingt niet tot sluiting, maar de combinatie van een vrije dag voor personeel (in lustrumjaren) en lokale evenementen kan het lastig maken om voldoende bemanning te vinden. Voor consumenten is de boodschap helder: op 5 mei kun je in de meeste steden gewoon terecht bij de supermarkt of de speciaalzaak. Het belangrijkste advies: check voor de zekerheid de lokale openingstijden – en geniet van Bevrijdingsdag.

Gerelateerde lectuur

• Albert Heijn openingstijden kerst
• Meivakantie 2025: data, regels en vrije dagen